آکادمی و موسسه علمی پژوهشی ابن سینا

انجام پایان نامه با موضوع اثربخشی سازمانی

در این فصل ضمن مرور نتایج حاصله، نتایج پژوهش، مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد، بر این اساس پس از بیان نتایج سؤالات پژوهش، به بررسی نتایج این پژوهش با مطالعات قبلی پرداخته می‌شود و در انتها محدویت‌های پژوهش، پیشنهادات کاربردی و نظری مبتنی بر یافته‌های پژوهش بیان می‌شود.

خلاصه و بحث در مورد یافته‌های حاصل از انجام پایان نامه با موضوع اثربخشی سازمانی

خلاصه یافته‌های سؤال اصلی و بحث در مورد آن
آیا بین سازمان یادگیرنده و اثربخشی دانشگاه علامه طباطبائی ارتباط معناداری وجود دارد؟
مطابق با جدول 4-7 آزمون همبستگی پیرسون نشان داد ضریب همبستگی بین سازمان یادگیرنده و اثربخشی دانشگاه علامه طباطبائی برابر با (60/0) درسطح معناداری (01/0) معنادار است. لذا، بین دو متغیر بالا رابطه مثبت معناداری وجود دارد. ضریب تعیین نیز نشان می‌دهد که 36/0 واریانس متغیر اثربخشی سازمانی توسط متغیر سازمان یادگیرنده تبیین می‌شود. که این نتایج بیان کننده این است که مؤلفه سازمان یادگیرنده تبیین کننده مناسبی برای اثربخش بودن سازمان (دانشگاه) است و می‌توان جهت ارتقای میزان اثربخشی سازمان از این مؤلفه استفاده نمود. الگوی سازمان‌های یادگیرنده، مناسب سازمان‌هایی است که به دنبال عقلانی کردن ساختارها و فرایندهای سازمانی برای تسریع در پاسخگویی، اثربخشی و کارایی مدیریتشان هستند، می‌باشد. سازمان یادگیرنده، موانع ساختاری یادگیری را از میان برداشته، ساختار‌های توانمندی را خلق نموده و مراقبت و نگهداری و ارزشیابی از یادگیری و توسعه آن را در دستور کار خود قرار داده است. این چنین توانایی در سازمان‌ها دستاوردهای مهمی در بر خواهد داشت و از یک سو باعث می‌شود تا سازمان‌ها در مقابل تغییر و تحولات محیطی منفعل نبوده و برای پاسخ گویی به تغییرات محیطی، تغییرات مطلوب سازمانی را در خود ایجاد کنند و از سوی دیگر تقویت و تمرین فرایندها و مهارتهای یادگیری به ایجاد و خلق دانایی جدید سازمانی منجر می‌شود. در واقع در این نوع سازمان‌ها نیروی انسانی به عنوان مهمترین دارایی و عناصر کلیدی سازمان محسوب می‌شوند و افراد در کانون توجه و اهمیت هستند در این سازمانها افراد می‌آموزند که با هم و از یکدیگر یاد بگیرند و دانش خود را جهت پیشرفت سازمان به اشتراک بگذارند. این نوع ساختار یکی از رویکردها و مکانیزم‌های اثربخشی در سازمان‌ها و به خصوص سازمان‌های آموزشی و  از جمله دانشگاه‌ها می‌باشد. بنابراین با توجه به ضرورت سازمان یادگیرنده بودن در دنیای امروز و تاًثیر آن در افزایش اثربخشی سازمان، سازمان‌ها می‌توانند از آن جهت تحقق بیشتر اهدافشان استفاده نمایند. به عبارت دیگر نتایج پژوهش نشان داد به میزان برخورداری از ساختار سازمان یادگیرنده اثربخشی سازمانی نیز افزایش می‌یابد. اما نتایج حاصل از این سؤال با نتایج تحقیقات رنجبر (1388)، حاجعلی (1388)، جرادات و المعانی (2014)، مجیدیان (1389)، نوراشیکین و همکاران (2014)، دمرس (2009)، کنتوکیورس و همکاران (2004) همسو می‌باشد. نتایج تحقیقات فوق نشان دادند بین سازمان یادگیرنده و افزایش اثربخشی سازمان و بهبود عملکرد سازمان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. بنابراین مدیران می‌توانند با آگاهی از این نوع ساختار، سازمان یادگیرنده را در سازمان (دانشگاه) خود مستقر نموده و موجب اثربخشی بیشتر سازمان شوند.
خلاصه یافته‌های سؤال ویژه اول و بحث در مورد آن
سهم هر یک از ابعاد سازمان یادگیرنده در پیش‌بینی اثربخشی دانشگاه از نظر کارکنان به چه میزان است؟
مطابق با جدول4-8 و 4-9 آزمون رگرسیون چندگانه به روش گام به گام نتایج نشان داد مؤلفه‌های نوآوری، برنامه و اجرا بر اثربخشی سازمانی در سطح 1درصد تاثیر معنادار دارند و مثبت بودن ضرايب این سه عامل فوق در واقع نشان دهنده اين است كه با افزايش این مؤلفه‌ها، میزان اثربخشی سازمانی نيز افزايش مي‌يابد. می‌توان چنین استنباط کرد که پیش‌بینی رگرسیون اثربخشی سازمانی از روی مؤلفه‌های سازمان یادگیرنده معنی‌دار شد و از بین مؤلفه‌های پنج‌گانه‌‌ سازمان یادگیرنده تنها سه مؤلفه نوآوری، برنامه و اجرا قدرت تبیین اثربخشی سازمانی را دارند، این بدین معناست که این سه مؤلفه بیشترین سهم را در پیش‌بینی اثربخشی سازمانی دارند. نوآوری و ابتکار عبارتست از اتخاذ رویکرد یا نگرش جدید در رویارویی با مسائل و مشکلات که منجر به شکل گیری نظرات و ایده‌های بکر می‌شود. به عبارت دیگر نگریستن به حل مشکلات سازمانی به عنوان فرصت‌های واقعی یادگیری. بنابراین مدیران با استفاده از مدیریت مشارکتی، اهمیت دادن به ایده‌های کارکنان و کانون توجه قرار دادن آنها می‌توانند از نظرات تمامی اعضاء سازمان (دانشگاه) آگاهی یابند و استفاده نموده و انگیزه پیشرفت و یادگیری را در کارکنان جهت حل مسائل کاریشان افزایش دهند. با این وجود داشتن شغلی متناسب با ویژگی‌های شاغل یکی از دلایل داشتن انگیزه در جهت داشتن خلاقیت و نوآوری می‌باشد. همچنین با داشتن برنامه که دربرگیرنده مجموعه‌ای از اقدامات و عملیاتی می‌باشد که در آن روش تحقق اهداف همراه با استانداردهای دقیق سنجش میزان پیشرفت اهداف در نظر گرفته شده، می‌توان به تحقق اهداف سازمان کمک شایانی نمود. داشتن برنامه‌هایی روشن و مرتبط با اهداف و سایر برنامه‌ها در افزایش اثربخشی سازمانی تأثیر بسزایی دارد. اجرا یعنی عمل به آنچه که فراگرفته شده است به عبارت دیگر پیاده کردن ایده‌ها و آموخته‌ها در فعالیت‌های روزانه سازمان به طوری که بدون عمل سایر عناصر تنها یک بازی ذهنی خواهد بود. کمک به کارکنان در پیاده سازی آموخته‌هایشان، ارائه نظراتشان و استفاده از نتایج تحقیقات در برنامه‌ریزی‌‌ها و تصمیم‌گیری‌ها یکی از راه‌های افزایش اثربخشی در سازمان است. نتایج حاصل از این سؤال با نتایج تحقیقات ابیلی و همکاران (2014)، قنبری و همکارن‌ (1393)، رحیمی (2014)، اردلان، اسکندری و گیلانی (1391)، پرداختچی، قهرمانی و نوری (1387)، کنتوکیورس و همکاران (2004)، منظور (2012)، حسین و همکاران (2014) همسو می‌باشد. بنابراین مدیران می‌توانند با شناسایی دقیق و به‌‌کارگیری مؤلفه‌های سازمان یادگیرنده، سازمانی با کارکنانی خلاق، کارآمد و مؤثر، جهت پیشرفت هرچه بیشتر سازمان داشته باشند.
خلاصه یافته‌های سؤال ویژه دوم و بحث در مورد آن
آیا بین میزان برخورداری از ابعاد سازمان یادگیرنده در دانشکده‌های مختلف تفاوت وجود دارد؟
مطابق با جدول 4-10 به منظور مقایسه میانگین دانشکده‌ها از نظر ابعاد سازمان یادگیرنده، از تحلیل واریانس یکراهه استفاده شده است. با توجه به میزان F و سطوح معناداری به دست آمده مربوط به آزمون متغیرهای مطرح شده بیشتر از سطح آلفای 05/0 می‌باشد، این بدین معناست که بین میانگین‌های دانشکده‌های مختلف از نظر بعد سازمان یادگیرنده تفاوت معنادار وجود ندارد. نتایج حاصل از این سؤال با نتایج تحقیقات ابیلی و همکاران (2014)، رسته‌مقدم (1383) همسو می‌باشد. اداره سازمان‌های امروزی با توجه به تغییر و تحولات دنیای کنونی امری بسیار پیچیده است و راه‌کارهایی که برای اداره سازمان‌ها در گذشته به کار می‌‌‌‌‌‌‌رفت در قرن اقتصاد دانش محور کنونی دیگر کارآمدی خود را از دست داده است. اگر در گذشته مدیریت با روشهای سنتی و سلسله مراتبی بلند و روابط کار رسمی سازمان را اداره می‌نمود اکنون برای اداره سازمانها به نحو اثربخش باید ساختارها از حالت سلسله مراتبی و زنجیره فرماندهی به ساختارهای شبکه‌ای با ارتباطات چندگانه و باز تبدیل شود. سازمان باید در حالت پویا و ارگانیک باشد و ضمن توجه به ارتباطات درونی و کلیدی عوامل با یکدیگر به عوامل و شرایط محیطی خارج از سازمان نیز توجه کند. عدم تفاوت بین دانشکده‌ها از نظر ابعاد سازمان یادگیرنده بیانگر مدیریت متمرکز دیوانسالاری و عدم تفویض اختیار، قوانین و مقرراتی است که مشخصات سازمان بوروکراسی که ماکس وبر اینگونه سازمان‌ها را سازمان دیوانسالاری می‌نامید، می‌باشد که در واقع با وجود این دیدگاه‌ها و مشخصه‌ها  تمامی دانشکده‌ها ملزم به رعایت این گونه اصول سازمانی می‌باشند. 
خلاصه یافته‌های سؤال ویژه سوم و بحث در مورد آن
آیا بین نگرش کارکنان نسبت به اثربخشی سازمانی در دانشکده‌های مختلف تفاوت وجود دارد؟
مطابق با جدول 4-11 به منظور بررسی تفاوت نگرش کارکنان نسبت به اثربخشی به تفکیک دانشکده‌ها، از تحلیل واریانس یکراهه استفاده شده است. با توجه به میزان F و سطوح معناداری به دست آمده مربوط به آزمون متغیرهای مطرح شده کمتر از سطح آلفای 05/0 می‌باشد، نشان از وجود تفاوت بین میانگین‌های دانشکده‌های مختلف از نظر نگرش کارکنان نسبت به اثربخشی سازمانی است. در جدول 4-12 به منظور بررسی تفاوت دو به دو متغیرها (دانشکده‌ها) از آزمون تعقیبی توکی استفاده شد. نتایج این جدول نشان داد که بین دانشکدهای ادبیات و حقوق، بین روانشناسی و علوم اجتماعی، بین حقوق، مدیریت و حسابداری، بین حقوق و علوم اجتماعی، بین حقوق و اقتصاد درسطح (95/0) اطمینان تفاوت معنادار وجود دارد و دیگر متغیرها (دانشکده‌ها) که سطح معناداری بیش از 005/0 داشتند، از جدول توکی حذف گردیدند. نتایج حاصل از این سؤال با نتایج تحقیقات، رسته‌مقدم (1383)، سونگ و همکارانش (2009) همسو می‌باشد. پراکندگی دانشکده‌های دانشگاه و ارتباط کمتر آن‌ها با بدنه اصلی دانشگاه به نوعی منجر به شکل‌گیری تفاوت فرهنگی بسیار متنوعی شده است به‌طوری که به‌نظر می‌رسد نبود یک فرهنگ منسجم سازمانی در بین دانشکده‌های مختلف، موجب شده کارکنان نسبت به اثربخشی سازمانی، نگرش متفاوتی پیدا کنند. طوری که دانشکده علوم اجتماعی دارای بیشترین اثربخشی و دانشکده حقوق دارای کمترین اثربخشی سازمانی می‌باشند.

بحث و نتیجه‌گیری

سازمانهای امروزی با توجه به تغییر و تحولات محیطی نخواهند توانست به شیوه قدیمی اداره شوند. این سازمان‌ها زمانی در جهان رقابتی شانس بقا را خواهند داشت که توانایی‌ها، تخصص‌ها و تکنولوژی خود را به‌روز رسانی کنند و پیوسته خود را با تغییرات محیط پیرامون وفق دهند. در واقع سازمان‌ها برای هدف‌های خاصی به‌وجود می‌آیند که این هدف‌ها به وسیله مدیریت عالی سازمان تعیین می‌شوند تا بدین وسیله سازمان را مناسب محیطی نماید که همواره در حال تغییر است. هدف‌ها وضع مطلوب سازمان تعریف می‌شوند و اثربخشی سازمانی درجه یا میزانی که سازمان به اهداف مورد نظر خود نایل شود، تعریف می‌شود. بنابراین سازمان‌ها همواره به دنبال اثربخش نمودن فعالیت‌هایشان هستند. یکی از رویکردها و مکانیزم‌های دست‌یابی به اثربخشی سازمانی، سازمان یادگیرنده بودن است. امروزه آموزش و یادگیری شرط اصلی پیشرفت و موفقیت هر سازمانی است. چرا که آموزش از یک طرف کارکنان را ورزیده می‌سازد و توانایی‌های بیشتری را در آنها به وجود می‌آورد و از طرف دیگر با پیشرفت و افزایش مهارت‌های کارکنان، سازمان در راستای کسب تعالی و اهداف سازمانی با مشکل مواجه نخواهد شد. یادگیری نیز زمانی اتفاق می‌افتد که اولاً مدیران و افراد کلیدی سازمان نسبت به پدیده‌های مربوط به سازمان، فهم و بصیرت پیدا کرده باشند و ثانیاً این شناخت در کنار عملکرد آنها و مجموعه سازمان نمود پیدا کند. برای یادگیری مستمر و پایدار کارکنان لازم است از طریق هدف‌گذاری و تعیین اهداف سازمانی، آنها را از وظایف و مسؤلیت‌هایشان آگاه نمود. این مشارکت در هدف‌گذاری، موجب انگیزش و یادگیری کارکنان می‌شود. سازمان یادگیرنده با کمک به افراد در هدف‌یابی، حذف موانع شخصی و تسهیل ساختارهای یادگیری فردی و اخذ بازخورد از مزایای یادگیری بر روی رهبران سازمان توجه و سرمایه‌گذاری بسزایی دارد. مدیران در این سازمان‌ها به عنوان رهبران اجتماعی و مربیان تاًثیرگذار شناخته می‌شوند کسانی که دارای طبع بلند، روحیه نقدپذیری و انعطاف‌پذیری‌اند و به کارکنان خود به عنوان موجوداتی اجتماعی و نه اقتصادی و سرمایه‌های معنوی سازمان می‌نگرند. به‌طور کلی، مهمترین زیرساختهای مورد نیاز جهت ایجاد یک سازمان یادگیرنده را می‌توان بدین‌گونه خلاصه نمود: 
وجود فرهنگ سازمانی قوی، باز، مشارکتی و تفاهمی که مشوق یادگیری و نوآوری است.
پرورش مدیران وکارکنانی دارای چشم‌انداز مشترک، انتقادپذیر و پشتیبان یادگیری. 
ایجاد ساختارهای پویا، ارگانیکی، مسطح با حداقل سلسله مراتب سازمانی.
 پرورش کارکنانی توانمند، فرهیخته و مولد.
در انجام پایان نامه با موضوع اثربخشی سازمانی حاضر ارتباط بین سازمان یادگیرنده و اثربخشی سازمانی در دانشگاه علامه طباطبائی مورد بررسی قرار گرفت و از این طریق شناخت بیشتری از وضعیت موجود متغیرهای مورد بررسی و ارتباط میان آنها به‌دست آمد. در این پژوهش سعی بر آن بود تا داده‌های مورد نیاز از طریق روش کمی جمع‌آوری شود. نتایج بدست آمده با استفاده از آزمون‌ پیرسون حاکی از آن است که بین سازمان یادگیرنده و اثربخشی سازمانی ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین آزمون رگرسون چندگانه به روش گام به گام، حاکی از آن است که در مورد رابطه مؤلفه‌های سازمان یادگیرنده و اثربخشی سازمانی می‌توان چنین عنوان کرد که سه مؤلفه‌ سازمان یادگیرنده (نوآوری و ابتکار، برنامه و ارزیابی، اجرا) تبیین کننده مناسبی برای اثربخشی هستند و می‌توان جهت ارتقای اثربخشی سازمانی از این مؤلفه‌ها استفاده نمود به زبان دیگر می‌توان بیان نمود برای بالا بردن میزان اثربخش بودن سازمان به تقویت هر یک از مؤلفه‌های سازمان یادگیرنده پرداخت. لذا در ادامه بحث پیشنهاداتی جهت تقویت این ابعاد و در نتیجه افزایش اثربخشی سازمان (دانشگاه) ارائه شده است.

پیشنهادهای پژوهشی

پیشنهاد می‌شود:
* محققان دیگر به انجام تحقیق در مورد بسترهای فرهنگی ایجاد سازمان یادگیرنده بپردازند.
* محققان دیگر به انجام تحقیق در ارتباط با فراموشی سازمانی و ارتباط آن با اثربخشی سازمانی بپردازند.
* محققان دیگر به انجام تحقیق در رابطه با این موضوع در جامعه‌های آماری دیگر در سازمانهای آموزشی یا غیر آموزشی بپردازند.
* محققان دیگر با استفاده از دیگر مدل‌های سازمان یادگیرنده به ارتباط آن با اثربخشی سازمانی بپردازند.
* محققان دیگر برای بررسی رابطه بین سازمان یادگیرنده و اثربخشی سازمانی علاوه بر روشهای آماری کمی مانند پرسشنامه از روشهای کیفی مانند مصاحبه نیز استفاده نمایند.
* محققان دیگر به انجام تحقیق در ارتباط با ساختار سازمان یادگیرنده و اثربخشی سازمانی بپردازند.
* محققان دیگر به بررسی رابطه بین مدیریت منابع انسانی و اثربخشی سازمانی بپردازند.
* محققان دیگر به بررسی رابطه بین مدیریت منابع انسانی و میزان سازمان یادگیرنده بودن، بپردازند.
* محققان دیگر به بررسی عوامل دیگری که می‌تواند نقش بسزایی در اثربخش بودن سازمان داشته باشد، بپردازد.
پیشنهادهای کاربردی
با توجه به نتایج بدست آمده از وضعیت سازمان یادگیرنده در دانشگاه علامه طباطبائی مؤلفه‌های نوآوری، برنامه و اجرا از دید کارکنان در وضعیت مطلوبی قرار ندارند. لذا به منظور تقویت و بهبود این سه مؤلفه سازمان یادگیرنده موارد ذیل باید مورد توجه قرار گیرند. :
به منظور تقویت بعد نوآوری و ابتکار:
پیشنهاد می‌شود:
* با توانمندسازی و به رسمیت شناختن کارکنان، جهت بروز خلاقیت و نوآوری در آنها ایجاد انگیزه نمایند. 
* مدیران ارشد دانشگاه دارای یک نظام گزینش مناسب برای انتخاب منابع انسانی سازمان باشند که مطابق با پستهای خالی سازمانی واقعی یا مورد انتظار باشد و بین ویژگی‌های شغل و شاغل تناسب وجود داشته باشد.
* مدیران ارشد دانشگاه برنامه‌ای برای انگیزش منابع انسانی از طریق طراحی دقیق شغل، ارزیابی و مدیریت عملکرد کارکنان و نظام پاداش( مادی و معنوی) داشته باشند.
* مدیران دانشگاه ارتقای شغلی کارکنان را بر حسب میزان کارآفرینی، نوآوری و توانایی گروهی، قرار دهند.
* با تفویض اختیار، دادن آزادی عمل و مشارکت دادن کارکنان در امور سازمان امکان بروز خلاقیت و انگیزه پیشرفت در کار کارکنان را افزایش دهند.
* با حمایت مالی از افراد مبتکر و خلاق از نیروی فکر و اندیشه که همانا سرمایه‌های واقعی سازمان هستند استفاده نمائیم و هزینه کردن در این زمینه را نوعی سرمایه‌گذاری تلقی کنیم.
به منظور تقویت بعد برنامه و ارزیابی:
پیشنهاد می‌شود:
* مدیران دانشگاه چشم‌انداز، ماًموریت و ارزش‌های مشترک و مورد قبول سازمان را به‌طور واضح و روشن برای کارمندان تبیین نمایند و حمایت کارکنان را جلب نمایند. 
* مأموریت و اهداف سازمان در جهت یادگیری و دانش‌محوری به عنوان استراتژی و مأموریت اصلی سازمان تغییر یابد.
* مدیران ارشد دانشگاه رویکرد استراتژیک منابع انسانی را اتخاذ نمایند که تسهیل‌گر اثربخشی سازمانی و بوجود آورنده سازمان یادگیرنده است.  
* مدیران ارشد دانشگاه برنامه‌ای برای توجه به فرآیند بالنده سازی منابع انسانی از طریق آشنا سازی و اجتماعی کردن کارکنان، آموزش و بهسازی و مسیر پیشرفت شغلی داشته باشند.
به منظور تقویت بعد اجرا:
پیشنهاد می‌شود:
* از نتایج تحقیقات اساتید و دانشجویان در عمل و همچنین از نتایج و ارزیابی‌های برنامه‌ها در تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌های دانشگاه استفاده شود. 
* سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای علمی و پژوهشی مورد نیاز تدارک و زمینه‌های قانونی، فرهنگی و انگیزشی لازم برای کاربرد و استفاده علمی از آن‌ها فراهم شود.
* دانشگاه با حمایت از آموزش واحدهای مختلف دانشگاه و برگزاری دوره‌های ضمن خدمت، برگزاری کارگاه‌های آموزشی و همایش‌ها، سطح علمی را در بین کارکنان بالا برده و روحیه یادگیری و تسهیم دانش را در آنها به‌وجود آورد.
و پیشنهاداتی دیگر:
* کلیه مدیران و کارشناسان، کارمندان دانشگاه از ارتباط یادگیری در سازمان و ایجاد سازمان یادگیرنده و نقشش در اثربخشی سازمان آگاه شوند.
* دانشگاه با تخصصی‌تر کردن مشاغل، کوچک‌سازی و مناسب سازی نیروی کار از زمان و نیروی کار استفاده بهینه را بکند.
* با حذف قوانین و مقررات دست و پا گیر، سلسله مراتب سازمانی و عدم مدیریت متمرکز، جو سازمان مشارکتی، همراه با ارتباطات باز، همه‌جانبه و دوستانه شود.
* با استفاده از آموزش، زیرساخت‌های بهروره‌وری فردی و سازمانی تأمین شود تا از ورود نیروی انسانی از منابع خارجی بی‌نیاز شویم.
* با تشکیل تیم‌های کاری و ترویج فرهنگ مشارکت و تعامل در بین کارکنان اثربخشی انجام امور بالا رود. 
* سیستم اتوماسیون گسترش یابد و با مکانیزه شدن امور و حذف محدودیت‌های زمانی و مکانی، سرعت انجام امور بالارود. 

محدودیت‌های پژوهش

* محدودیت به ابزار جمع‌آوری داده‌ها، استفاده از روشهای آماری کمی مانند پرسشنامه و عدم استفاده از روشهای کیفی مانند مصاحبه.
* محدودیت در تعمیم نتایج. این تحقیق بر روی دانشگاه علامه طباطبائی صورت گرفته است و به سایر دانشگاه‌ها قابل تعمیم نیست.
* محدودیت به‌واسطه اثر متغیرهای مداخله‌گر. در بررسی رابطه بین سازمان یادگیرنده و اثربخشی سازمانی ممکن است متغیرهای دیگری نیز اثر داشته باشند که امکان کنترل تمام این متغیرها از سوی محقق نیست، به همین جهت محقق با محدودیت حاصل از شرایط اجرای تحقیق همراه است.
* محدودیت سنجش اثربخشی، زمانی که محصولات یا تولیدات سازمان مادی نباشند.
* عدم شناخت و آگاهی نسبت به اهمیت انجام پایان نامه با موضوع اثربخشی سازمانی در زمینه‌های سازمان یادگیرنده و اثربخشی سازمانی در بین کارکنان دانشگاه.

در صورت نیاز به مشاوره در زمینه انجام پایان نامه با موضوع اثربخشی سازمانی با ما در ارتباط باشید.